Vai trò của lúa gạo trong đời sống người Việt Nam trên thế giới

Vai trò của lúa gạo trong đời sống người Việt Nam trên thế giới

June 6, 2018 0 By Nga Truong

Theo Cantrell, không một hoạt động kinh tế nào nuôi sống nhiều người (no other economic activity feeds so many people) và hỗ trợ nhiều gia đình (support so many families) bằng việc sản xuất lúa gạo (rice production).

Trong bài báo mang tiêu đề (headline) “Rice: Why lt’s So Essential for Global Security and Stability?” (Lúa gạo: Tại sao lại cần thiết cho sự an toàn và ổn định của thế giới?), Ronald Cantrell, Tổng giám đốc (Director General) Viện nghiên cứu lúa gạo quốc tế (International Rice Research Institute -IRRI) đã đưa ra một loạt những lý do chính (a series of key reasons) để trả lời cho vấn đề này.

Lúa gạo đóng vai trò cốt lõi trong việc phát triển của rất nhiều quốc gia (so crucial to the development of so many nations) nhưng cũng gây nhiều tác động đến môi trường của chúng ta (has more impact on so much of our environment) vì đất trong lúa chiếm 11 phần trăm đất trồng trọt của trái đất (cover 11 per cent of the earth’s arable area). Việc sản xuất lúa gạo nuôi sống gần một nửa hành tinh mỗi ngày (feeds almost half the planet each day), cung cấp hầu hết thu nhập chính cho hàng triệu hộ gia đinh ở vùng quê nghèo khổ (provides most of the main income for millions of poor rural households) và lúa gạo cũng có thể lật đổ các chính quyền (topple governments). Tuy nhiên, nhiều người thấy ở lúa gạo những vấn đề còn gây nhiều ấn tượng và quan trọng hơn nhiều (many see rice as even more impressive and important), đó là những thành công to lớn (enormous success) đã đạt được trong việc dùng lúa gạo để nâng cao đời sống của những người nghèo khổ trên thế giới (using rice to improve the lives of world’s poor). Bằng cách cung cấp cho nông dân trồng lúa những sự lựa chọn (options) và những kỹ thuật mới (new technologies), người ta đã giúp nông dân tăng gia sản xuất (boost production). Và như vậy, lúa gạo đã giúp cho thế giới của chúng ta được nuôi dưỡng (nourished), có công ăn việc lam (employed) và ổn định (settled).

Vai trò của lúa gạo trong đời sống người Việt Nam trên thế giới - Ảnh 1

Châu Á đã thực hiện một cuộc phát triển kinh tế ngoạn mục (a stunning economic development) là nuôi sống được người dân và ổn định xã hội (it’s been keeping people fed and societies stable). Lục địa rộng lớn này trồng trọt và tiêu thụ hơn 90% lúa gạo của cả thế giới (this vast continent grows and eats more than 90 percent of all the world’s rice) trên một diện tích hơn 250 triệu ruộng lúa nhỏ bé. Một nửa vụ mùa (half of harvest) không bao giờ rời khỏi ruộng lúa: số lúa này dùng để nuôi sống chính gia đình đã trồng chúng (it feeds the family that planted it). Hàng trăm triệu người nghèo phải tiêu từ một nửa đến 3/4 thu nhập của họ cho lúa gạo (hundreds of millions of poor  people spend half to three-fourths of their inconmes on rice), đối với những người này, lúa gạo bám chặt lấy cuộc sống bấp bênh của họ (rice anchors their precarious lives). Hiện nay, theo Cantrell, tình hỉnh sản xuất lúa gạo thế giới đang phải đương đầu với bốn vấn đề lớn nhất (four of the biggest problems facing us with rice production): đất đai (land), lao động (labor), nguồn nước (water) và sự nghèo khổ (poverty). Thứ nhất, không đủ đất (not enough land) bởi vì có quá nhiều ruộng lúa tốt nhất của thế giới bị biến đổi cho các hoạt động khác (so many of the world’s best rice farms are being converted for other activities), chẳng hạn như biến ruộng lúa thành đất trồng các loại nông sản có lợi nhuận cao hơn (more profitable agriculture), hoặc để xây dựng nhà máy (factory construction) hoặc đế’ mở rộng đô thị (spreading urban sprawl).

Thứ nhì, không đủ lao động vì việc trong lúa là một công việc nặng nhọc và không được tưởng thưởng (hard and unrewarding work) nên số lao động nông thôn bỏ đi vào các thành phố tìm các công việc tại nhà máy hấp dẫn hơn nhiều so với việc còng lưng cày ruộng giữa cai nắng ban ngày (factory work is far more attractive that breaking your back ploughing a field in the midday sun). Thứ ba, không đủ nguồn nước: Theo phương pháp trồng lúa tưới nước truyền thống (traditional, irrigated rice farming),phải cần đến 5.000 lít nước để sản xuất chỉ 1 kg gạo (it could take up to 5,000 liters of water to produce just one kilogram of rice). Dù các cuộc nghiên cứu (researches) đã giúp giảm lượng nước đang kể trong việc trồng luá, nhưng người nông dân vẫn được khuyến cáo phải cắt giảm nhiều hơn nữa khi nguồn nước bị hút vào các thành phố ngày càng gia tăng (water supplies be sucked away to ever-expanding cities). Trong khi 3 vấn đề trên đưa ra những thử thách to lớn nhưng khoa học cũng có thể đưa ra những giải pháp (present huge challenges but that will take the very best science has to offer to find solutions), vấn đề thứ tư – sự nghèo khó – có lẽ là một yếu tố gây nản lòng hơn cả (perhaps the most daunting factor of all). Trên thực tế, các quốc gia sản xuất lúa gạo (rice-producing nations) đang cố gắng giải quyết vấn đề tiên quyết và quan trọng hơn cả (first and most important problem) là làm sao bảo đảm rằng công dân của họ đủ ăn (ensure that their citizens have enough to eat). Tuy nhiên, chúng ta phải chia sẻ trách nhiệm trong việc chưa hoàn thành mục tiêu thứ hai không kém phần quan trọng (share the blame for our failure to achieve a second, equally important goal); đưa người nông dân trồng lúa và người tiêu thụ trên thế giới ra khỏi cảnh nghèo khó (to lift the world’s rice farmers and consuners out of the poverty)

Để giải quyết được vấn đề này, công nghệ sinh học trong việc lai tạo lúa (biotechnology in hybrid rice) và việc giải mã gien lúa (decoding of the rice genome) là những hứa hẹn nhiều đột phá quan trọng (important breakthroughs). Theo Cantrell, đó cũng là nhiệm vụ chủ chốt của IRRI trong việc thực hiện “Cuộc cách mạng Xanh” (Green Revolution).

Nguồn tổng hợp