Tiêm chất độc Botox để xóa nếp nhăn da có thực sự an toàn ??

Tiêm chất độc Botox để xóa nếp nhăn da có thực sự an toàn ??

July 10, 2018 0 By Nga Truong

Thêm một công nghệ chống già, bằng giảm hệ quả của tuổi tác và nhào nặn lại khuôn mặt. Từ Mỹ, nó đang ăn khách tại Pháp.

Độc tố (toxine) botulic – môt chất độc (poison) gây tử vong ở liều đậm đặc, do làm tê liệt cơ bắp và ngưng hô hấp – nay được phép sử dụng vào ngành thẩm mỹ để xóa vết nhăn da, với liều rất nhỏ. Câu hỏi được đặt ra liệu tiêm chất độc Botox để xóa nếp nhăn da có thực sự an toàn ??

Botox là tên gọi thương mại của độc tố botulic (thuộc bảng A), do Phòng bào chế dược phẩm Allergan của Mỹ chế tạo ra, và là kết quả trong khuôn khổ cuộc đấu tranh quốc tế chống nếp nhăn ở da. Kỳ thực thì độc tố này không phải xa lạ: đấy chính là độc tố gây ngộ độc trong các đồ hộp hay các loại thịt ăn để hư thối. Ở độ đậm đặc, nó trở thành một chất độc giết người (làm tê liệt cơ bắp và ngưng hô hấp). Nhưng nếu sử dụng bằng cách tiêm dung dịch ở liều lượng rất nhỏ (chỉ khoảng 20-30 đơn vị, trong khi liều cần có để gây tử vong phải đến 3.000 đơn vị), thì độc tố này chỉ làm ngưng kết (figer) các đầu mút thần kinh của các cơ ở mặt quy định sự biểu đạt, tức vẻ mặt. Do kết quả này người ta đã nghĩ đến việc sử dụng nó vào khoa thẩm mỹ: do cơ mặt bị làm bất động, nếp nhăn mà nó sản sinh ra sẽ biến mất dị trong khoảng từ 3 đến 10 ngày.

Ở vùng trán, nó có thể thay thế cho giải pháp phẫu thuật thẩm mỹ làm đẹp bóc đi những dải nhỏ da (từ chuyên môn tiếng Anh là lifting). Ở các khoé mắt người già, kết quả đạt được khá khả quan. Ở vùng dưới mặt và cổ, cũng công hiệu nhưng không giải quyết được tất cả: thuốc không mang lại kết quả đối với những nếp nhăn ở da do nắng gây ra hay có liên quan với trạng thái bị xệ, đổ xuống. Việc xử lý chích thuốc khá nhanh, không quá 10 phút và chỉ để lại rất ít dấu vết. Có điều là phải rất cẩn thận: các bác sĩ thực hành phương pháp điều trị này thường phải khuyến cáo các đương sự là không nên nằm dài ra hay cúi xuống (ngay cả để buộc dây giày) và không được ngủ trong vòng sáu giờ sau khi tiến hành việc tiêm chích chất thuốc nàỵ; sở dĩ như vậy là để đề phòng chất độc trên không lan rộng ra những cơ bắp khác.

Tiêm chất độc Botox để xóa nếp nhăn da có thực sự an toàn ?? - Ảnh 1

Là vì, nếu hoà thuốc (vào dung dịch muối) không tan đều hay chích sai chỗ, chất Botox có thể có những hiệu ứng phụ không như ý,nếu không nói là khá phiền hà: đau dầu, xệ mí mắt, mồm chảy nước dãi, nói năng khó… Có người đã làm cho lông mày trở nên bên cao bên thấp nom rất ngộ, phải chích thuốc sửa lại. Có điều, không giống như những di hại của dao mô, các hiệu ứng phụ chỉ kéo dài không lâu. Và cả hiệu quả chính mà người ta mong muốn có được cũng vậy. Do đó, từng định kỳ phải tiến hành tiêm chích lại (có thể là sau một năm). Nhưng một số các bác sĩ Mỹ, cảnh báo có hiện tượng quen lệ về mặt tâm lý.

Ngoài ra còn có các luồng thông tin cho biết: trong một báo cáo của Ngũ giác đài một dạo, có đề cập đến việc phát hiện thấy có việc nuôi cấy bệnh trúng độc thịt muối trong kho vũ khí vi trùng học của Irak; rồi lại chuyện khi quân Đồng minh đổ bộ vào Normandie hồi cuối Thế chiến thứ hai, phát xít Đức cũng đã cho chế tạo vũ khí hoá học và vi trùng để đối phó, trong đó có cả sử dụng độc tố botulic …  Tất nhiên trên site tiếp thị ở Internet của hãng Allergan, những thông tin đó không hề được đề cập đến, mà chỉ miêu tả rất dài về hiệu quả sử dụng độc tố này trong việc chữa trị các chứng lé mắt, vẹo cổ, chứng co giật mí mắt hay co giật mặt; đây cũng là những chứng bệnh mà hãng được cấp giấy phép thương mại Botox để làm dược phẩm điều trị (cũng chính qua việc chữa trị những trường hợp bị co giật mặt mà bác sĩ nhãn khoa Jean Carruthers ơ Sealtle đã 

Có nhiều kỹ thuật để chữa trị các nếp nhăn da, ngày càng được phối hợp sử dụng trọng dùng một buổi điều trị khám phá ra – vào năm 1987 – những hiệu năng của độc tố botulic trong khoa chỉnh hình thẩm mỹ). Hiện nay người ta còn nghiên cứu sử dụng nó cả trong việc chữa trị bệnh đau đầu, các cơn đau, và chứng toát mồ hôi nhiều. Nhưng chính trong lĩnh vực tạo hình có được sự thành công lớn hơn cả. Theo American Society of Plastics Surgeons (Hội các bác sĩ tạo hình Mỹ), chỉ trong năm 2000 ở Mỹ đã có gần 800.000 người (trong đó 89% là phụ nữ) đã từng chích Botox nhằm mục đích thẩm mỹ. Vào tuần đầu tháng 3 vừa qua, tờ Los Angeles Times thuật lại việc những Đội Botox (Botox Party) của hãng Allergan đổ bộ đến Hollywood tổ chức chích Botox với mục đích khuyến mãi (mỗi ca xử lý mất khoảng từ 300 và 500 đôla).

Điều mà báo chí quan tâm chủ yếu là việc Cơ quan FDA sẽ tiến hành cho phép sử dụng Botox trong lĩnh vực thẩm mỹ, vào cuối tháng 3 này. Đề nghị cấp giấy phép do hãng Allergan đăng ký chỉ hạn chế vào việc chữa trị nếp nhăn nằm giữa hai lông mày (vẫn được gọi là nếp nhăn sư tử, ride du lion). Do việc nghiên cứu và giải trình một đề nghị thương mại hóa thường mất nhiều thời gian và tốn kém, nên các hãng dược phẩm vẫn muốn tránh nguy cơ bị từ chối. Kỳ thực thì sự cho phép này có được cấp hay không thì cũng chẳng thay đổi gì nhiều trong thực tế. Là vì, ở Mỹ cũng như ở Pháp, một dược phẩm đã nhận được giấy phép lưu thông trên thị trường để điều trị một số bệnh lý nào đó thì cũng có thể sử dụng một cách hợp pháp cho những mục đích khác

Chính điều nghịch lý này cắt nghĩa tại sao Botox đã được dùng phổ biến trong việc chữa trị các nếp nhăn. Giấy phép mà FDA chính thức cấp bất quá chì là sự bật đèn xanh cho một chiến dịch quảng cáo mà thôi. Một chiến lược tiếp thị dường như đã được thực thi trong việc chiếm lĩnh những thị trường mới. Allergan cho biết châu Âu sẽ là thị trường thứ hai sau Mỹ, nhưng không cung cấp con số doanh thu cụ thể. Và chỉ cho hay: một lọ Botox ở Mỹ được bán với giá 400 đôla (436 euro), còn tại Pháp sẽ là 229 euro. Tại Pháp cũng như ở Mỹ, độc tố butolic được phép sử dụng cho việc chữa trị một số bệnh, như: bệnh đau và co giật mi mắt, bệnh giật gân nửa mặt, tật vẹo cổ co giật, tật lé mắt… Nhưng tại Pháp, có những điều hạn chế bắt buộc: những người thực hành việc chữa trị với Botox chỉ được phép hành nghề tại các bệnh viện hay y viện.

Điều này khiến cho một số ý, bác sĩ phải tìm đến hành nghề ở nơi khác, đặc biệt là ở các phòng mạch tại Bruxelles (Bỉ). Người ta nói rằng quá nửa số thuốc Botox sử dụng tại Pháp có được bằng con đường chợ đen. Theo Viện nhãn khoa Rochschild thì phải đến tháng 9.2002 mới mong triển khai được việc chữa trị nếp nhăn da bằng Botox. Allergan cũng đã có yêu cầu Cục quản lý dược phẩm Pháp cấp AMM cho việc chữa trị nếp nhăn da bằng Botox, nhưng giữ kín đáo vì không muốn bị nhà chức trách Pháp từ chối yêu cầu đó. Vả lại đang có sự cạnh tranh: hãng Beaufour Ipsen cũng có được cấp giấy chúng nhận đối với độc tố botulic loại A, có tên là Dysport, được các báo phụ nữ nhắc đến nhiều. Ngoài Dysport, còn có Neurobloc và Myobloc, cũng đều được sử dụng vào việc chữa trị các nếp nhăn. Chúng thuộc độc tố botulic loại B, với các đặc tính có khác nhau.

Tiêm chất độc Botox để xóa nếp nhăn da có thực sự an toàn ?? - Ảnh 2

Cũng như mọi dược phẩm và công nghệ thẩm mỹ mới, Botox nhận được các đánh giá khác nhau, song nói chung sự tiếp nhận là tích cực. Nó bổ sung vào danh sách các công nghệ chống già – hay nói đúng hơn “các kỹ thuật để già một cách trơn tru” (techniques pur vieillir lisse) – đã có bấy lâu đó là:

– Các sản phẩm được gọi là để lấp đầy, mục tiêu của kỹ thuật này là lấp đầy các nếp nhăn, với nhiều dạng thức và thủ pháp và, theo đó, sử dụng các chất liệu cũng khác nhau: tiêm, sâu hay nông, các chất có thể tiêu đi, có thời gian công hiệu khác nhau tùy trường hợp có thể từ 3 tháng đến 18 tháng; cũng có thể sử dụng các vật cắm, tháp vào như kiểu Goretex; chất silicone đã được sử dụng, nhưng nay nhiều nước (trong đó có Pháp) đã cấm dùng); các sợi chỉ vàng hay dây ruột mèo dùng trong phẫu thuật (thủ pháp này nay đã bỏ, không còn mấy người dùng); tự cấy mỡ – còn gọi là filling – để chữa trị các đường nhăn ở mũi. (Ngoài ra, các chất lấp đầy còn được sử dụng để làm dày thêm môi hay gò má).

– Các peelings : đó là thủ pháp dùng các chất hoá học để chà phần trên mặt của da, cho phép hồi sinh lại những lớp nằm sâu hơn. Mục tiêu của kỹ thuật này là tẩy những nếp nhăn nhỏ hay các cấu thành sắc tố của da. Các peeling cạn trên mặt chỉ chà được biểu bì, mang lại cho da một vẻ bóng bẩy nhưng không có hiệu quả đối với các nếp nhăn da. Các peeling vừa (có nghĩa là đến tận phần bì – derme – nằm dưới biểu bì) cho phép giảm bớt các nếp nhăn nho nhỏ, nhưng với cái giá da bị tay đỏ lên trong 7 ngày. Chỉ các peeling sâu, sử dụng acide trichloracétique với độ đậm đặc cao hay chất phénol, mới có sức tác động thực sư đối với các nếp nhăn, nhưng nó khiến cho da bị kích thích dữ.

– Các tia laser trang bằng bề mặt: nguyên tắc của kỹ thuật này là làm bốc hơi những mô ở bề mặt do đó sẽ làm giảm nhẹ những khuyết tật của da và kích thích các sợi collagène (protéine tạo thành chất liên tế bào của mô liên kết). Kỹ thuật laser được tiến hành dễ dàng trên toàn bộ khuôn mặt, với gây tê toàn phần hay với thuốc giảm đau – hơn là trên những vùng hạn chế của mặt (như xung quanh mắt hay miệng) với gây tê cục bộ. Thời gian lên da non mât từ 5-7 ngày. Kỹ thuật dùng laser mang lại kết quả tốt trên các nếp nhăn quanh mắt, đặc biệt là ở khoé mắt, và trên các nếp nhăn ở quanh miệng. Ở trán, kết quả kém hơn, và vì vậy ở nơi đó ta có thể dùng độc tố botulic trước đã.

– Phẫu thuật: vị trí của lối chữa trị đặc biệt này đối với các nếp nhăn ngày càng khiêm tốn. Trên trán, người ta tiến hành bằng nội soi một lifting – nâng lên những giải nhỏ của da và căng lại để xoá bỏ nếp nhăn – qua 2 hay 3 đường rạch nhỏ chừng 1 phân; phẫu thuật nhỏ này cho phép làm yếu bớt những cơ gây ra các nếp nhăn nằm ngang trên trán, hay ở khóe mắt, giữa đôi lông mày. Những kỹ thuật này đang ngày càng nhường chỗ cho việc sử dung độc tố botulic.

Chung quy, nếu đem so sánh, ta thấy việc sử dụng độc tố botulic đơn giản hơn cả về mặt thao tác kỹ thuật. Tất cả vấn đề ở đây là phải đảm bảo làm cho thực trúng chỗ cần làm; mọi sự chệch choạc đều mang lại những kết quả tai hại không lường, vì vậy nên có lắm chuyện nực cười với những khuôn mặt bị biến dạng biến tướng do xử lý hỏng. Lại có tình hình này nữa: các minh tinh màn ảnh nay đổ xô dùng Botox khiến cho các nhà đạo diễn kêu dữ, vì rồi đây rất khó tìm ra những khuôn mặt diễn tả được sự tức giận hay ngạc nhiên. Và có lẽ công nghiệp dược phẩm sắp đến lại phải đứng trước một thách đố mới; tìm được phân tử giúp đào lõm da để có những nếp nhăn cần cho các diễn xuất trên!

Nguồn tổng hợp