Thú vui câu tôm càng của các ngư ông giữa lòng thành thị

Thú vui câu tôm càng của các ngư ông giữa lòng thành thị

May 9, 2018 0 By Nga Truong

Không cần phải bơi xuồng hay vác cần câu lội bộ ra đồng mới tìm được chỗ buông câu, các ngư ông thời nay có thể tìm một địa điểm lý tưởng để câu cá hoặc câu tôm giải trí ngay giữa lòng thành thị.

Ông Năm Phương, một tay câu gần cả cuộc đời gắn với thú câu tâm sự:Câu tôm là thú vui mà những người thợ câu mê nhất: Mê không chỉ vì giá trị kinh tế của con tôm hay vẻ ngộ nghĩnh của những cặp râu dài, đôi càng cồng kềnh đầy ấn tượng mà cái chính là nết ăn mồi và dính câu của tôm cho người ta khá nhiều cảm xúc

Tôm vốn là loài ăn tạp nên người ta có nhiều cách bắt chúng. Có nơi, ngư dân dụ tôm bằng cơm dừa bắt bằng vợt. Ở những ao nuôi có bán vé cây, nước tĩnh lại thì cần câu đơn giản có phao.Ở các ao dạng này, tôm lóng nhiều, dễ câu và có điều kiện dụ nó bằng thính. Tuy nhiên "  thợ câu đeo tôm càng và tôm càng đeo mồi câu " lý thú nhất vẫn là câu tôm càng tự nhiên ngoài sông lớn. Ở phía Nam có khá nhiều con sông rộng. Sông Lòng Tàu là một trong những con sông có nhiều tôm càng xanh sinh sống. Vâng, tôm ở đây thuộc dạng lên bờ biết nói" vì có con to cỡ cổ tay người lớn. Chỉ riêng 2 chiếc càng xanh lè tủa gai nhọn, phủ rong rêu cỡ ngón tay út của ta huơ huơ vụng về cũng đủ hấp dẫn lắm rồi. Có một nghịch lý nữa là tôm càng lớn thì người ta càng dễ câu…

Thú vui câu tôm càng của các ngư ông giữa lòng thành thị - Ảnh 1

Để câu tôm càng lớn thì phải chuẩn bị tốt: cần, dây, lưỡi câu và chì neo mồi. Đọt cần câu bất kể nhưng phải dẻo mịn. Dây câu dùng cỡ 0.22 – 0.28 là vừa ( dây lớn ước chảy sẽ trôi ). Chì câu cỡ lóng ngón tay út đổ lại. Lưỡi câu cần nhiều loại, thứ lưỡi mảnh nhỏ dùng để bắt những chú tôm con phá đám. Thứ rộng miệng bắt tôm càng. Loại lưỡi có ngạnh chỉ để giữ mồi cho chắc chớ ngạnh lưỡi câu tôm chẳng can hệ gì tới xác suất và hiệu quả. Thông thường, người ta dùng lưỡi có hình con số 7 lộn ngược không cứng quá. Cách buộc dây cũng cần lưu ý chỉ nên để cục chì cách lưỡi khoảng 15cm vì nếu cách xa quá khi dỡ cần sẽ không chính xác, gần quá con tôm dễ nhát mồi. Địa điểm câu chọn những vùng kè đá, kè cừ, chân cầu, cầu cảng, chân chặng đăng… vì loài tôm rất ưa ẩn náu ở những nơi này. Mồi câu tôm lý tưởng là trùn đỏ, hà ruộng và con hà đỏ sống ở những thân dừa nước mục ruỗng. Khi mắc mồi, nhất thiết mồi phải trùm kín đầu lưỡi câu, nếu không chú tôm càng sẽ bị nhợm vì đau miệng khắc đùn mồi ra và chỉ dùng càng nhỏ cặp ngắt mồi mà thôi.

Mồi câu thả sát đáy. Dây câu hơi căng và khi thấy dây câu động đậy, đầu cần câu nhíp nhíp lịch sự là tôm đang cắn câu. Người câu nhẹ nhàng nâng cần và thấy nằng nặng… Lúc này, kẻ cầm cần câu kia dù có trái tim bằng đá thì nó cũng bắt đầu tăng nhịp. Toàn bộ tâm trí tập trung vào tay cần và nhè nhẹ cuốn dây. Đột nhiên, tay cầm cần của ta bị trì mạnh. Ấy là lúc con tôm chính thức dính lưỡi câu vào miệng, cơn đau làm nó chúi ngược và sự khéo léo của tay câu cần phải kịp thời. Dù đọt cần đã dịu nhưng tay cần vẫn phải nương dụ nhịp nhàng. Tay ta càng nhu, tôm càng khó sẩy. Đặc tính tôm dính câu không giống các loại cá. Con cá có thể dẫy ngang, dẫy dọc, lao lên lộn xuống nhiều bề nhưng tôm chỉ có mỗi trò búng ngược. Trò búng ngược này lý giải tại sao câu tôm lưỡi không cần ngạnh và cái ngạnh có chăng chỉ để giữ chắc con mồi.

Chờ cho tôm búng mệt, người câu chầm chậm quay dây. Chú tôm càng ngoan ngoãn theo lên bờ để rồi tha hồ búng tanh tách trong giỏ câu ngâm dưới nước. Cá biệt, có những con tôm lớn dính câu nhưng nó không thèm búng mà chi trì tay ta xuống. Người câu thiếu kinh nghiệm cứ tưởng lưỡi câu bị… mắc gốc cây. Chỉ tới khi chú chàng hiện ra khuỳnh càng trên mặt nước với đôi mắt lồi lơ láo, kẻ cầm cần mới sững sờ. Nhưng, nếu chủ quan mà nghĩ nó đủ mệt thì nhầm to. “Tên đệ tử của Hà Bá” này sẽ thừa cơ bất ngờ tung đòn quyết định: Ph.. .ựt! Thế là bung! Gã thợ câu thẫn thờ nhìn theo làn sóng mỏng sủi bọt mà tiếc.

Theo luật sinh thái, tôm có kẻ thù. Đó là những con cá hường, hanh và chèm (vược)… thường dí theo nuốt sống. Khi ta câu tôm ở độ sâu 3 – 30 m nước như thế thì những lúc kéo tôm lên, bọn cá kia đã chủ động rình mò. Đôi khi, câu “cá lớn nuốt cá bé” rõ ràng là nghĩa đen khi con tôm lóng vừa kéo lên mặt nước thì bất thình lình “thằng” hanh, “thằng” chèm từ kẹt cầu băng ra. Nhẵng một cái kèm tiếng nổ đứt dây và cả cục chì, cái lưỡi câu và “thành quả lao động” bị chúng cướp đi mất. Người câu chẳng thể trở tay. Họ ngó đăm đăm xuống nước với tâm trạng ghét, tiếc. Tiếc bởi cái lưỡi câu, cục chì mình tuyển chọn nâng niu thế mà bị “chúng nó” đang tâm phá hoại. Ghét vì bọn cá kia vô duyên. Cái lúc người ta chủ động câu chúng, cũng tôm sống, cá đối tươi giãy tăng tắc như mòi gọi thì chờ như chờ vong chẳng táp cho, cái lúc tạm quên nhau thì lai nhào ra phá đám…

Thú vui câu tôm càng của các ngư ông giữa lòng thành thị - Ảnh 2

Ở các kè, gộp đá câu có khó hơn. Người câu phải thường trực cầm cần và dồn tất cả cảm giác lên tay cần. Khi thấy tôm nhấm nháy là phải dỡ liền vì nếu chậm chúng sẽ tha cả cục chi kẹt vướng vào khe đá... Tôm càng câu được ở mọi mùa nhưng mùa tôm rộ lên từ tháng 6 tới tháng 11 âm lịch trong năm. Khác với cá, tôm ăn mồi theo nước. Thường ở sông, tôm nhiều vào ngày nước ương (còn gọi nước kém khoảng từ 5 -12 và 19 – 25 âm lịch). Những ngày này nước sông chảy chậm, nước trong hơn thích hợp với đặc tinh kiếm mồi (nước xiết, nước đứng hẳn tôm bị mù mồi).

Ở Nhà Bè, có 2 cha con ông Ba L. một thời được gọi là “chuyên gia” câu tôm càng. Chỉ với 5 đọt phíp làm cần, 2 cha con ông có ngày rinh về tới 2 – 3 ký tôm càng. Có theo Ba L. đi câu mới thấy hết cái khéo léo của nghề. Tay ông nâng cần đều, dẻo hệt múa điệu Chămpa. Cả 4 con mắt của cha con ông dồn vào dây câu. Cái miệng cha uốn méo thế nào thì cái miệng của cậu con trai uốn hệt vậy. Theo Ba L. thì câu tôm rất mệt. Chỉ duy cái việc quay lên, thả xuống, trờ qua, trờ lại mắc mồi, giông tôm tính gộp bước chân mỗi ngày bằng lối đi bộ 2 vòng rưỡi từ nhà lên trung tâm thành phố…

Nay quay sang chế biến tôm càng. Trong lĩnh vực ẩm thực có vô số cách. Tuy nhiên với dân câu tài tử thì họ tâm đắc nhất là 2 món: tôm mù tạt và gỏi nướng xém bởi nó thực tế và đượm màu lãng mạn.Tôm mù tạt dùng tôm sú hoặc tôm càng tươi nguyên bóc vỏ, bỏ đầu xắt mỏng đặt lên đĩa có chanh tươi xắt lát. Muối tiêu, ớt đuôi, chanh vắt trộn cùng mù tạt khi ăn kèm với hành cọng tươi bóc trắng. Miếng tôm được nhúng vào nước chanh trộn tiêu ớt cho xăn tái lại, mù tạt phết vào. Miếng gỏi đưa vô miệng có vị thơm nồng của chanh vườn, chút tê lưỡi của tiêu ớt và cái hăng hăng gắt gói thông tinh mũi của mù tạt. Khi ta nhai thì cái gìn giậm của hành tươi quyện vào cảm giác dẻo quánh ngọt ngậm của thịt tôm. Lạ chưa kìa, rõ ràng tôm sống vậy mà chẳng nghe tanh khiến cho cả cái bàn nhậu gần chục vị ai cũng gật gù: very… ngon!

Gỏi tôm nướng xém đơn giản nhưng thi vị hơn. Dưới bóng cây ven hồ, thợ câu nhúm lửa nướng tôm. Nếu khi nướng có gió tạt tôm sẽ ngon hơn vì gió sẽ mang đi cả chút nồng gây vốn có của tôm càng. Gió sẽ cháy xém vỏ để lộ những ngấn thịt tôm đỏ ruộm. Ngó sen, ngó súng dưới hồ được bứt vội. Chỉ với 1 chút dấm thanh, bịch muối tiêu, ít cọng hành là đủ. Tôm nướng ta xé thớ trộn rối với ngó sen non và gia vị lót vào lá chuối. Xin đừng xa hoa, cầu kỳ với bia bọt làm chi. Văn nghệ thì nếp than. Thiệt tình là rượu đế. Bạn câu vốn dĩ dễ gần và chẳng hề phân biệt. Cái chung rượu nhỏ xây chừng qua anh, qua tôi. Chúng mình ngó nhau nghiêng ngả với trời xanh, nước bạc và màu xanh vĩnh cửu của cỏ cây chốn đồng quê. Chuyện anh, chuyện tôi, chuyện thời sự chính trường, bóng chuyền, bóng đá râm ran cho đã rồi cũng về với chuyện câu thiết thực. Chuyến “picnic” chỉ tan khi trong đám bạn câu ai đó nhìn đồng hồ chợt giật mình “tới giờ trình diện vợ”… Họ siết tay nhau chia tay như những người bạn thân thiết và không quên hẹn “chủ nhật tuần sau gặp lại”.

Có người tuy bận việc nhà, việc cơ quan nhưng vẫn tranh thủ các ngày nghỉ cuối tuần đến đây thư giãn. Lúc đầu câu chỉ nhằm mục đích giải trí nhưng dần dần trở nên “ghiền”. Họ khẳng định đi thú vui câu tôm càng của các ngư ông chỉ có lợi chứ không có hại, cái lợi trước hết là vui vẻ, phấn khởi, thứ hai là mỗi lần xách giỏ ra đi đều mang về nhà những “chiến lợi phẩm” giúp mâm cơm gia đình đầy ắp yêu thương. 

Nguồn tổng hợp