Cuộc “chiến tranh thép” trong thị trường thương mại giữa Mỹ và EU

Cuộc “chiến tranh thép” trong thị trường thương mại giữa Mỹ và EU

August 21, 2018 0 By Nga Truong

Hôm nay, quy định tăng thuế nhập khẩu thép lên 30% trong 3 năm của Mỹ chính thức có hiệu lực. Dư luận đang chờ đợi theo dõi cú trả đũa ngoạn mục của những nước vốn là đồng minh thân cận với Mỹ.

Một cuộc chiến tranh mà các nhà phân tích gọi là “chiến tranh thép” đang thật sự diễn ra giữa Mỹ và cả chục nước công nghiệp mà đứng đầu là các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU).

Cuộc chiến khởi đầu khi Tổng thống Mỹ công bố quyết định tạm thời điều chỉnh mức thuê từ 8% lên 30% đối với các sản phẩm thép nhập vào thị trường nước này bắt đầu vào ngày 20.3.2002 và kéo dài ba năm. Quyết định của Mỹ được đưa ra vào đúng lúc ngành thép thế giới đang lâm vào cuộc khủng hoảng thừa. Thị trường Mỹ vốn có nhu cầu về thép rất cao cho nên đây là một biện pháp bảo hộ cho ngành thép của họ, đồng thời đẩy các nước sản xuất thép lâm vào thế kẹt, đặc biệt là EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Nga, Australia trở thành những nạn nhân… chiến cuộc.

Cuộc “chiến tranh thép” trong thị trường thương mại giữa Mỹ và EU - Ảnh 1

Các nhà sản xuất thép của EU nói rằng thiệt hại của họ có thể lên đến 2 tỷ USD/năm. Hàn Quốc mỗi năm xuất 15% sản lượng thép vào thị trường Mỹ nên sẽ phải chịu thiệt hàng tỷ đô la. Nga dự báo sẽ bị thiệt 1,5 tỷ USD mỗi năm trong khi nền kinh tế nước này đang rất cần ngoại tệ. Tất nhiên khi đưa ra quyết định tăng thuế nhập khẩu thép, Mỹ cũng đã nghiên cứu những kẽ hở trong qui định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) mà Mỹ là thành viên luôn kêu gọi các nước tuân thủ những nguyên tắc mậu dịch tự do và chống bảo hộ.

Kẽ hở đó là WTO cho phép một nước thành viên áp dụng chế độ bảo hộ trong ngắn hạn một ngành sản xuất đang cần được tái cấu trúc. Và Mỹ nói rằng đó là ngành thép của họ! Nhưng các nước thành viên khác của WTO lại không đồng ý với lập luận của Mỹ mà cho rằng ông Bush đã xé rào và cố tình đánh vào ngành công nghiệp thép nhiều nước. Thế là họ phản ứng, một mặt đưa đơn lên WTO kiện Mỹ phá luật chơi, một mặt áp dụng các biện pháp trả đũa. EU dự kiến từ cuối tháng này sẽ điều chỉnh một số mức thuế nhập khẩu sản phẩm thép và một vài mặt hàng khác.

Điều này sẽ làm thép của các nước không bán được cho Mỹ thì cũng không thể đổ dồn vào châu Âu và Mỹ sẽ chịu áp lực trả đũa của các nước khác. Nga thì đã trả đũa bằng cách cấm nhập khẩu tất cả thịt gia cầm từ Mỹ với lý do là độ an toàn thực phẩm kém. Nhật cho biết cũng sẽ phản ứng bằng đòn bảo hộ mậu dịch một số mặt hàng. Các đối thủ của Mỹ không đồng tình cách giải thích lý do tăng thuế nhập thép của nước này mà cho rằng ông Bush muốn lấy lòng các tập đoàn ngành thép khi nước Mỹ sắp bầu lại 1/3 số nghị sĩ và dân biểu Quốc hội.

Tuy bị nhiều nước đâm đơn kiện nhưng Mỹ tỏ ra không lo lắng, thậm chí còn cho rằng phải mất hơn một năm WTO mới phán quyết và thường là xử huề. Khi đó thì Mỹ đã đạt được các mục tiêu đề ra qua việc xé rào này. Cuộc chiến tranh thép sẽ không dừng lại ở đây vì khi các nước cùng một lòng trả đũa bằng biện pháp bảo hộ thì sẽ xảy ra rối loạn về giá trên thị trường thế giới vì nước nào cũng thấy có quyền bảo vệ lợi ích của mình.

Nguồn tổng hợp