Cơn sốt thế kỷ trên thị trường hội họa của các chuyên gia săn lùng tranh

Cơn sốt thế kỷ trên thị trường hội họa của các chuyên gia săn lùng tranh

May 28, 2018 0 By Nga Truong

Hiện nay các nhà sưu tầm giàu có đang tranh giành những tác phẩm của các danh họa. Chỉ trong vòng 4 ngày, thị trường hội họa Luân Đôn đã thu được 524 triệu USD tiền bán tranh, bức đắt nhất có giá tới 135 triệu USD. Thị trường hội họa đang lên một cơn sốt chưa từng thấy trong lịch sử nghệ thuật.

Tranh quý không bao giờ bị “ế”. Mua tranh quý, muốn bán ra lúc nào cũng có rất nhiều người muốn mua. Một thương vụ chuyển giao tranh quý luôn lên tới hàng chục, hàng trăm triệu đô, không hề thua kém bất cứ thương vụ kinh doanh nào, mà rủi ro thì giảm đi đáng kể. Những triệu phú, tỉ phú đến từ các nền kinh tế mới nổi giờ đây cũng tham gia vào lĩnh vực kinh doanh nghệ thuật, khiến giá tranh càng bị đẩy lên cao. Kinh doanh nghệ thuật giờ đây là một hạng mục thời thượng, đẳng cấp trong giới siêu giàu, một cơn sốt thế kỷ trên thị trường hội họa của các chuyên gia săn lùng tranh. Sở hữu một tác phẩm quý giá được nhiều người khao khát là “một mũi tên trúng nhiều đích”. 

Hội họa – biểu tượng đẳng cấp của giới nhà giàu

Gian phòng lớn của Công ty đấu giá Sotheby ở Luân Đôn hết chỗ. Hôm ấy, bức The Splash của David Hockney được đem ra đấu giá. David Hockney đã nói như sau về bức họa nổi tiếng vẽ một cái cầu nhảy và những giọt nước bắn tóe lên của ông: “Tôi mất hai tuần lễ dùng bút lông loại nhỏ để vẽ những giọt nước, tia nước bắn tóe lên từ mặt nước – hai tuần lễ để mô tả một khoảnh khắc hai giây đông hồ”. Một triệu ba trăm ngàn, một triệu bốn trăm ngàn bảng… – giá tăng vòn vọt. Thị trường hội họa của thế kỷ mới đã phá vỡ mọi “hàng rào âm thanh” có từ trước. Ngày nay, một tác phẩm của Picasso được coi như một chiếc Ferrari đời mới -nghệ thuật hội họa đã trở thành một biểu tượng đẳng cấp của cánh siêu giàu, cả người giàu cũ lẫn những tỉ phú mới phát lên. Trung tuần tháng 6 vừa qua, bức Adele vàng của Klimt đã lật đổ ngôi vị đầu bảng của Picasso với một cái giá khủng khiếp: 135 triệu USD! Theo chân các tác phẩm của Klimt, giờ đây hàng loạt tác phẩm của các siêu họa sĩ khác như David Hockney cũng được đổi chủ.

Cơn sốt thế kỷ trên thị trường hội họa của các chuyên gia săn lùng tranh - Ảnh 1

Hai triệu sáu trăm ngàn bảng, rồi cả phòng đấu giá chợt ngẩng đầu lên khi một người đàn ông ngồi ngoài rìa phòng đang áp điện thoại di động vào tai, phát ra giá mới. Những người như ông già này tham gia đấu giá cho những ông chủ thật muốn giấu tên. Ngươi cầm trịch nhắc lại mức giá mà một bác sĩ nha khoa hàng đầu kiếm được trong cả cuộc đời hành nghề của mình, sau đó hạ búa xuống bàn và The Splash được bán đi với 2,9 triệu bảng Anh – giá cao nhất được trả cho một bức tranh của David Hockney từ trước tới nay. Đó chỉ là một trong số những bức tranh được bán đầu tháng 6 vừa qua. Chỉ trong 4 ngày tại Luân Đôn, các nhà sưu tầm đã quang ra 285 triệu bảng Anh, có nghĩa là 524 triệu USD để mua tranh. Báo chí đã gọi 4 ngày đó là “cơn sốt thế kỷ”!

Vai trò “phá giá” của người Nga, Ấn Độ và Trung Quốc

Trong số khách hàng “ruột” của Sotheby gần đây, người ta thấy xuất hiện thêm người Nga và người Trung Quốc. Đối với họ có sẵn vài triệu USD “lẻ” trong túi để mua tranh là chuyện hoàn toàn bình thường. Điều đặc biệt là các khách hàng đến từ Nga, Ấn Độ và Trung Quốc thường là những người “phá giá” nhất. Sự can thiệp của họ vào thị trường hội họa mang theo một nguồn tiền mới. Theo các chuyên gia, chỉ riêng các tỉ phú, triệu phú, nhà tài phiệt người Nga mỗi năm đã bơm vào thị trường hội họa khoảng từ 300 đến 500 triệu USD rồi. Những vị khách sộp mới này thường trả giá rất cao và hiện nay đang tạo nên một khuynh hướng rất mới trên thị trường hội họa: săn lùng tranh vẽ chân dung những phụ nữ đẹp, có số phận bí hiểm! Adele, Jeanne, Dora và Marianne là tên những phụ nữ hiện đang được các nhà sưu tầm hội họa thèm khát. Adele được Gustav Klimt vẽ, Jeanne do Amedeo Modigliani và Dora do Pablo Picasso vẽ. Trong số 4 người chỉ duy nhất Marianne do một họa sĩ hiện vẫn còn sống vẽ: Gerhard Richter. Cuối tháng 5, đầu tháng 6 vừa qua, thị trường hội họa đã bỏ ra một khoản tiền cực kỳ vô lý cho 4 bức chân dung đó: 264 triệu USD. Trong số đó bức Adele vàng đã đổi chủ với giá 135 triệu USD. Tên đầy đủ của bức họa vô địch này là Adele Bloch Bauer 1.

Họa sĩ ngươi Áo Gustav Klimt đã vẽ nó năm 1907. Người mua là tỉ phú người Mỹ Ronald Lauder. Đây là một cú mua bán cực kỳ đặc biệt, vì Adele vàng không chỉ là một bức họa, mà còn là một cuốn tiểu thuyết về một cuộc đời. Có thể nói các chuyên gia buôn bán tranh còn tranh thủ kiếm được cả tiền Ronald Lauder phải trả cho cảm xúc, tình cảm của ông ta nữa. Klimt đã vẽ hai bức chân dung người vợ trẻ xinh đẹp của một ông chủ nhà máy. Có lẽ Klimt cũng đã lằng nhằng với người đàn bà xinh đẹp này. Trong bức số 1 mới được bán, Adele hiện lên như một người ngoài hành tinh trên một tấm bằng vàng với những họa tiết cực kỳ tinh tế. Adele Bloch Bauer không thực sự yêu ông chồng Ferdinand Bloch Bauer – một chủ nhà máy đường. Năm 1918, Klimt qua đời vì tai biến mạch máu não. Năm 1925, Adele cũng chết vì bệnh viêm màng não, khi mới 43 tuổi. Vì xuất thân là ngươi Do Thái nên ông chồng của Adele đã phải rời khỏi Viên để chạy trốn chế độ phát xít. Trong số tài sản của ông bị bọn quốc xã tịch thu có cả các bộ sưu tập đồ sứ và hội họa. Những bức họa của Klimt sau đó rơi vào một viện bảo tàng của Viên. Mùa thu năm 1945, ông Bloch Bauer qua đời tại Thụy Sĩ. Tuy có người thừa kế, nhưng mãi đến tháng 1-2006, Áo mới tái công nhận quyền sở hữu cho 5 bức họa của Klimt. Người thừa kế những bức họa đó là bà Maria Altmann – cháu gái của ông Bloch Bauer, năm nay đã 90 tuổi và sống ở Los Angeles, Mỹ. Bức Adele vàng được bán ra với giá kỷ lục đem lại cho bà một cơn mưa vàng và đồng thời cũng kích thích giới sưu tầm tung tiền ra thị trường hội họa.

Cơn sốt thế kỷ trên thị trường hội họa của các chuyên gia săn lùng tranh - Ảnh 2

Năm 1941, Picasso vẽ chân dung cô Dora – người yêu của mình. Tháng 5-2006, bức Dora được bán với giá 95 triệu USD. Người mua là một nhà sưu tầm người Nga giấu tên, người trong cuộc đấu giá đã thắng những nhà tỉ phú như Steve Wynn (một ông chủ casino cỡ bự ở Las Vegas, Mỹ) và Sammy Ofer (một chủ hãng tàu biển người Israel). Vậy mà Dora chỉ giữ được vị trí thứ hai trong bảng tổng sắp có 6 tuần lễ. Bây giờ nó bị Adele vàng của Klimt đẩy xuống hàng thứ ba. Trong những tuần lễ vừa bức chân dung của mình. Họa sĩ thiên tài bị lao phổi và nghiện rượu này làm quen với cô gái năm 1917. Năm đó Jeanne 19 tuổì, còn họa sĩ đã 33 tuổi. Ba năm sau, Modigliani qua đời. Một ngày sau khi họa sĩ mất, cô gái đã quyên sinh. Năm nay, bức chân dung vẽ cô gái mảnh khảnh năm 1919 đó đã được bán với giá 30,1 triêu USD. Một vị khách châu Á đã trả 3,9 triệu USD cho số phận bi kịch của một phụ nữ khác được Gerhard Richter vẽ trong bức Marianne. Trong bức họa, người ta có thể nhìn thấy chính họa sĩ Gerhard Richter còn đang được ẵm ngửa trong lòng Marianne. Trong Chiến tranh thế giới lần thứ hai, Marianne là nạn nhân của chính sách phân biệt chủng tộc tộc của bọn quốc xã và chết năm 1945 trong một bệnh viện. Rich-ter đã dùng một tấm ảnh chụp gia đình làm nền cho tác phẩm của ông. Trước khi tác phẩm này được đem ra bán đấu giá, Sotheby đã mở một chiến dịch quảng cáo rầm rộ cho số phận của người phụ nữ này.

5 bức họa đắt giá nhất mọi thời đại

Giá bán (USD)  Họa sĩ và tác phẩm Năm bán
135 triệu Gustav Klimt – Adele Bloch Bauer 2006
104,2 triệu  Pablo Picasso – Chàng trai với cái tẩu 2004
95,2 triệu  Pablo Picasso – Dora Maar với con mèo 2006
82,5 triệu Vincent van Gogh – Chân dung bác sĩ Gachet 1990
78,1 triệu   Auguste Renoir – Au Moulin de la Galette 1990

Tiền sẽ hút tiền

Liệu bức Adele vàng có đáng giá 135 triệu USD không? Ông Norman Rosenthal, giám đốc phụ trách bộ phận trưng bày của Viện Hàn lâm nghệ thuật Hoàng gia Luân Đôn gọi bức họa này là “một thánh tích của một giai đoạn quan trọng trong lịch sử nghệ thuật” và cho rằng nó xứng đáng với cái giá như vậy, vì Nghệ thuật cũng như vàng. Người ta phải tin vào giá trị của nó”. Ronald Lauder cũng là người có suy nghĩ như vậy. Ông năm nay 62 tuổi và là con trai bà Estee Lauder, chủ một hãng mỹ phẩm lừng danh. Ronald Lauder từng là đại sứ Mỹ ở Áo trong những năm 1980. Ông đặc biệt quan tâm đến việc tái công nhận quyền sở hữu cho những tài sản của ngươi Do Thái bị cướp trước kia. Ông đã mua Adele vàng và coi đó như là một Mona Lisa của Mỹ. Năm 2001, ông đã thành lập một viện bảo tàng hội họa ở New York và Adele vàng – với cái giá 135 triệu USD – sẽ có ngay một sức hút khổng lồ đối với ngươi xem. Tiền sẽ hút tiền – đó chính là yếu tố quan trọng nhất đang giữ cho thị trường hội họa tồn tại.

Cũng không ít viện bảo tàng nhà nước tham gia các cuộc bán đấu giá, nhưng phần lớn đều thua cuộc, vì tài chính có hạn. Các chuyên gia trong thị trường hội họa cho rằng, hiện nay chủ yếu là những nhà sưu tầm đang tung tiền ra để thuê các chuyên gia săn lùng những tác phẩm hội họa thuộc diện tài sản bị ăn cướp trước kia và nay đang có khả năng được tái công nhận quyền sở hữu, đơn giản là vì thị trường hội họa đang cần hàng mới. Tất nhiên cũng có những tác phẩm được trả lại cho ngươi được hưởng quyền thừa kế hợp pháp, nhưng đôi khi đó chỉ là những cú́ làm ăn có nhiều người tham gia hưởng lợi, từ luật sư đến những người kinh doanh nghệ thuật. Chính họ đã đẩy giá tranh lên cao ngất trời, hay đây chỉ là một cơn sốt tạm thời trên thị trường hội họa của các chuyên gia săn lùng tranh.

Theo Spiegel